Informacja dla użytkownika na temat plików „cookies”

Ważne! Nasza strona internetowa stosuje pliki cookies w celu zapewnienia Ci maksymalnego komfortu podczas przeglądania serwisu i korzystania z usług. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. W każdej chwili możesz zmienić ustawienia przeglądarki decydujące o ich użyciu.

× Akceptuję
Logowanie dla pacjentów

CrohNews

Remisja - zaostrzenie

Dieta pacjenta z chorobą zapalną jelit w okresie remisji i zaostrzenia.

Dieta w remisji nieswoistych chorób zapalnych jelit nie odbiega od diety osób zdrowych, za wyjątkiem produktów indywidualnie przez pacjenta nietolerowanych. Dieta jest ważnym elementem leczenia, natomiast nie jes6t przyczyną nieswoistych chorób zapalnych jelit. Odpowiednie postępowanie dietetyczne jest pomocne w kontrolowaniu objawów. W zaostrzeniu konieczne wydaje się wyć eliminowanie z diety pewnych produktów, z uwagi na ich drażniące oddziaływanie na przewód pokarmowy. U większości pacjentów należy zrezygnować ze spożywania mleka ze względu na często występującą nietolerancję laktozy (cukru mlecznego), jak również z produktów pełnoziarnistych, surowych warzyw i owoców z racji na znaczną zawartość błonnika pokarmowego. Jego ograniczenie czyni dietę łatwiej strawną, zmniejsza ryzyko zalegania i nadmiernej fermentacji jelitowej, która z kolei prowadzi do nasilenia biegunki, wzdęć, a w konsekwencji zaburzenia równowagi mikroflory jelitowej. „Obecnie nie mamy idealnej diety dla pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit. Wiemy jednak, że pewne rodzaje żywności są przez pacjentów tolerowane gorzej”., mówi dr Joshua Korzenik, MD. z Harvard Medical School, dyrektor Crohn and Colitis Center w Massachusetts General Hospital w Bostonie.

Wskazane zatem jest regularne prowadzenie DZIENNIKA ŻYWIENIOWEGO, który jest pomocny w celu określenia stopnia tolerancji poszczególnych produktów i potraw. Dziennik żywieniowy powinien zawierać następujące informacje:

  • produkt/potrawa,
  • czas i okoliczności spożycia,
  • komentarz po spożyciu (do 1-2 godzin) dot. objawów po spożyciu (wzdęcia, ból, przelewanie, kruczenie).
Podróże

Dietą rekomendowaną pacjentom w zaostrzeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit jest dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu, cukrów prostych, włókna pokarmowego, bogatobiałkowa i wysokoenergetyczna (w zależności od stanu odżywienia). Bez względu na to czy stosujemy już dietę opartą o pokarmy stałe, czy jeszcze płynną bądź półpłynną należy pamiętać o kilku zasadach:

  1. Regularnym, częstym spożywaniu posiłków małych objętościowo.
  2. Wypijaniu odpowiedniej ilości płynów (ok. 2 litry, a w okresie nasilenia biegunek do 3 litrów/dobę) w celu zapobiegania odwodnieniu organizmu.
  3. Unikaniu spożywania pokarmów powodujących wytwarzanie nadmiernej ilości gazów jelitowych (szparagi, kapusta, suche nasiona roślin strączkowych, kalafior, brokuły, cebula, pory, piwo, napoje gazowane).
  4. Unikaniu produktów, które na skutek niepełnego trawienia mogą zwiększać ilość mas kałowych: kukurydza, groch, orzechy, grzyby, suszone owoce (rodzynki, daktyle, figi), cytrusy, sałata zielona.
  5. Ograniczeniu spożywania produktów zawierających cukry rafinowane, które mogą powodować zaostrzenie choroby: cukier, słodycze, zbyt słodkie i tłuste ciasta, wysokosłodzone dżemy, syropy owocowe.
  6. Unikaniu produktów zawierających cukry proste wywołujące nadmierną fermentację w jelitach:
    - laktoza (mleko słodkie, mleko w proszku, mleko skondensowane, w mniejszym stopniu fermentowane przetwory z mleka takie jak kefir, jogurt, twaróg)
    - fruktoza (miód, bardzo słodkie owoce, sok jabłkowy, gruszkowy, winogronowy, syropy owocowe)
  7. Unikaniu potraw o działaniu rozwalniającym (kawa w nadmiarze, wody gazowane, potrawy pikantne, buraki, papryka, szpinak, duże ilości zup i gorących napojów, zbyt zimne napoje).
  8. Unikaniu produktów i potraw zawierających znaczne ilości błonnika nierozpuszczalnego: otręby pszenne, pieczywo razowe, grube kasze, surowe warzywa i owoce, zwłaszcza jagodowe (maliny, truskawki, agrest, porzeczki), zawierające znaczne ilości pestek, cytrusowe oraz owoce powodującye wzdęcia (gruszki, śliwki, czereśnie).
  9. Ograniczeniu spożycia tłuszczu w diecie, co można osiągnąć poprzez wykluczenie z diety ciężko strawnych tłuszczów zwierzęcych: smalec, słonina, boczek. W ograniczonej ilości można stosować tłuszcze łatwo strawne takie jak: masło do smarowania, na surowo do warzyw gotowanych, śmietanka (maks. 9-12 % tłuszczu), oliwa z oliwek, oleje roślinne.
  10. W okresie występowania biegunek wskazane jest stosowanie pokarmów zmniejszających perystaltykę jelit oraz mających działanie zapierające, takich jak:
    - potrawy z zastosowaniem ryżu, mąki ziemniaczanej, żelatyny: ryż z jabłkami, risotto z mięsa i warzyw, kisiele owocowe, kisiel kakaowy na wodzie, kluski śląskie, kopytka, galaretki owocowe, mięsne, rybne, galaretki z fermentowanych przetworów mlecznych (jeżeli pacjent je toleruje),
    - warzywa i owoce zawierające pektyny: marchew, dynia, banany, surowe jabłko tarte,
    - napoje garbnikowe: napar z suszonych czarnych jagód, mocna gorzka herbata.
  11. Spożywaniu produktów będących źródłem pełnowartościowego białka: chude mięso (drób bez skóry, cielęcina, młoda wołowina, królik), chude wędliny (szynka gotowana, polędwica, wędliny drobiowe, parówki cielęce i drobiowe), galaretki mięsne i  rybne, białko jaja, jaja całe w ograniczonej ilości (na miękko, omlety, jajecznica na parze), w ograniczonej ilości, jeżeli pacjent toleruje można podawać fermentowane przetwory z mleka (jogurt, kefir, chudy twaróg)

Istotną kwestia w diecie jest technologia sporządzania potraw:

  1. Gotowanie w wodzie i na parze.
  2. Duszenie bez uprzedniego obsmażania na tłuszczu (z zastosowaniem patelni teflonowej).
  3. Pieczenie w folii, aluminiowej, pergaminie lub z zastosowaniem rękawów foliowych.
  4. Warzywa gotowane i rozdrobnione, oprószane mąką, z dodatkiem niewielkiej ilości masła.
  5. Owoce w postaci surowych soków lub przecierów, gotowane lub pieczone bez skórki i pestek, na surowo banany i jabłka tarte bez skórki.
  6. Zupy i sosy gotowane na wywarach warzywnych (z warzyw wskazanych w diecie) oraz chudych rosołach (z drobiu, cielęciny), podprawiane zawiesiną z mąki i wody lub śmietanki.

Bez względu na okres choroby powinniśmy pamiętać o zasadzie 7 U wg Profesora Stanisława Bergera:

1 U – UROZMAICENIE

Jedzmy produkty ze wszystkich grup żywnościowych możliwie w każdym posiłku, czyli: produkty zbożowe, mięso, drób, warzywa, owoce, produkty mleczne, tłuszcze. Zapewniamy wtedy dostarczenie organizmowi wszystkich składników pokarmowych, a tym samym zapobiegamy chorobom.

2 U – UMIARKOWANIE

Każdy powinien jeść według swoich potrzeb, a dobrym wskaźnikiem jest utrzymanie właściwej masy ciała. Jeżeli obserwujemy, że tyjemy, to znaczy, że jemy za dużo, a jeżeli chudniemy, to znaczy, że jemy za mało w stosunku do naszych potrzeb.

3 U – UREGULOWANIE

Powinniśmy starać się, aby częstość, wielkość i jakość posiłków była w miarę stała. Regularne odżywianie się o stałych porach pozwala na stałe dostarczanie energii naszemu organizmowi oraz pozwala na lepsze kontrolowanie uczucia głodu i zapobiega przejadaniu się.

4 U – UMIEJĘTNOŚĆ PRZYRZĄDZANIA POTRAW

Pamiętajmy, że nawet najzdrowsze warzywa gotowane godzinami, tracą witaminy i sole mineralne, a najchudsze mięso stanie się bombą kaloryczną, gdy będzie panierowane i smażone w dużej ilości tłuszczu.

5 U – UPRAWIANIE SPORTU

Regularna, umiarkowana aktywność fizyczna jest zalecana wszystkim, bez względu na schorzenia. Nie muszą to być biegi przełajowe, ale przynajmniej codzienny spacer. Osoby otyłe, ale aktywne fizycznie są zdrowsze i mają mniejsze ryzyko chorób niż osoby tak samo otyłe, a nawet szczuplejsze, ale prowadzące siedzący tryb życia. Ruch pozwala również zachować albo uzyskać prawidłową sylwetkę.

6 U – UNIKANIE NADMIARU

Zalecenie to nie mówi, że trzeba absolutnie wykluczyć z diety tłuszcze, cukier, sól, alkohol, ale, że należy spożywać je w umiarkowanych ilościach. Tłuszcze muszą się znaleźć w diecie, ale powinny być to tłuszcze pochodzenia roślinnego. Spożywanie niewielkich ilości słodyczy w ciągu tygodnia nie budzi zastrzeżeń, ale objadanie się nimi codziennie z pewnością doprowadzi do szeregu chorób. Sól polepsza smak potraw, ale jej nadmiar jest szkodliwy. Często nadmierne solenie wynika z przyzwyczajenia do słonego smaku. Alkohol spożywany w ilościach umiarkowanych ma nawet korzystne działanie na organizm, ale jego nadmiar rujnuje zdrowie.

7 U – UŚMIECHNIJ SIĘ

Pogoda życia, życzliwość w stosunku do siebie i innych oraz umiejętność cieszenia się z rzeczy nawet niewielkich bardzo pomaga w zachowaniu zdrowia przez całe życie

mgr inż. Technologii żywności Agnieszka Pęksa

Artykuł w formie PDF